‘Burgers doen het zelf!’

Ad en Freya Pijenborg

Raadslid Provinciale Raad Gezondheid Ad Pijnenborg schrijft samen met dochter een boek over Zorgcoöperatie Hoogeloon

In een klein dorp in de Brabantse Kempen, Hoogeloon, hebben inwoners de zorg voor ouderen zelf georganiseerd. Ouderen gaven in 2002 aan in het dorp te willen blijven wonen. Het bijzondere van dit burgerinitiatief is dat mensen zelf verantwoordelijkheid nemen en zorgen voor elkaar op hun manier organiseren. ‘Niet een langer leven, maar een prettiger leven’, is de slogan van de inwoners van Hoogeloon. Het boek: BURGERS DOEN HET ZELF! beschrijft het proces van vallen en opstaan, maar nodigt ook uit tot verdere discussie over de transitie van de zorg voor ouderen in Nederland.

In 2001 stelde wethouder mevrouw Antonis de inwoners van Hoogeloon een vraag over seniorenwoningen. Deze vraag zette de inwoners tot nadenken. Dorpsraad, KBO, Steunpunt voor ouderen en Gehandicaptenplatform namen samen de handschoen op. Ze besloten te rade te gaan bij de ouderen van Hoogeloon. Er volgden gesprekken, discussiegroepen en een enquête. De conclusie was duidelijk, ‘wij willen in Hoogeloon blijven wonen!’. Deze gedachte werd breed gedragen, ouderen werden zich bewust van wat ze wilden, ze waren ontevreden en wilden weten waar ze aan toe waren. De wens was meer seniorenwoningen en meer zorgmogelijkheden.

Een werkgroep van vijf inwoners gaat samen met de Woningstichting en de Gemeente Bladel aan de slag om plannen te maken voor het slopen en bouwen van seniorenwoningen. Er volgen gesprekken met zorgaanbieders. Helaas levert dit weinig op, waarop de ouderen reageren met ‘dit pikken we toch zeker niet’. Het is een oproep en strijdkreet tot actie. De werkgroep buigt zich over de vraag: wat is er nou eigenlijk aan de hand? Hoeveel ouderen zijn noodgedwongen verhuisd en wonen nu in een verzorgingshuis of verpleeghuis in een andere gemeente? Hoe kunnen we dit in de toekomst voorkomen? Zorgaanbieders vinden Hoogeloon te klein, er zijn te weinig zorgvragers waardoor het inefficiënt is ouderen te verzorgen. Wordt de zorg zwaarder dan stelt de zorgaanbieder aan de oudere voor om te verhuizen. En zo blijft het aantal zorgvragers te klein. Wat kunnen we hier als gemeenschap aan doen? Stel dat we aanvullende diensten en zorg organiseren kunnen ouderen dan langer in het dorp blijven? Komen zorgaanbieders dan wel? Ouderen laten het er niet bij zitten en zetten er hun schouders onder. Zorgcoöperatie Hoogeloon wordt opgericht in 2005 om dat te doen wat ouderen langer in Hoogeloon kan houden. Ze start met een eetgroep, een spreekuur van de wijkverpleegster en tuinonderhoud. Er worden nieuwe seniorenwoningen gebouwd en Steunpunt den Bogerd wordt uitgebreid. Er zijn voldoende welzijnsactiviteiten en de mogelijkheid tot ontmoeten is volop aanwezig.

De leden van de zorgcoöperatie vergaderen twee keer per jaar, het bestuur legt verantwoording af en de leden komen met voorstellen. Zo komt aan de orde dat verschillende ouderen niet meer deelnemen aan activiteiten omdat ze dit vanwege lichamelijke of geestelijke beperkingen niet meer kunnen. Voor deze doelgroep wordt Dagbesteding georganiseerd. Een jaar later vertelt een lid dat ze niet tevreden is over de thuiszorg, anderen ondersteunen haar en de leden vragen zich af of de coöperatie dit zelf beter kan organiseren. Zorgthuis wordt opgericht. Een paar jaar later komt de onvrede over het verpleeghuis aan de orde, er zijn voorbeelden van kleinschalige verpleeghuiszorg voor mensen met dementie in Nederland. Kan dat ook in Hoogeloon? In 2013 wordt de Villa geopend voor 14 ouderen met dementie.

Hoogeloon heeft laten zien dat zelf het heft in handen nemen loont. Een van de schrijvers van BURGERS DOEN HET ZELF! is Ad Pijnenborg, raadslid van de Provinciale Raad Gezondheid. Ad is de mede-initiatiefnemer van de zorgcoöperatie, voorzitter tot 2016 en nu ambassadeur. Samen met dochter Freya heeft hij dit boek geschreven om anderen te laten zien dat burgers tot veel in staat zijn en het de moeite loont voor jezelf op te komen! Om gemeenten en zorginstellingen te stimuleren in gesprek te gaan met ouderen en hen te vragen hoe de zorg er uit moet zien! En om zorgverleners te stimuleren dat te doen waar ouderen en zijzelf blij van worden. Iedere dorp heeft zijn eigen problemen en dus ook zijn eigen unieke oplossingen.

Zie ook: Veerkrachtvlogger op bezoek bij Zorgcoöperatie Hoogeloon

 

 

Algemene informatie over het boek vindt u op de website van uitgeverij SWP, https://www.swpbook.com/boek/2049/burgers-doen-het-zelf. Het boek, BURGERS DOEN HET ZELF! ligt sinds eind januari 2018 in de boekwinkels en is online te bestellen. Het boek kost € 19,90 (ISBN 9789088508011).