Blind spots: onderbelichte vormen van leegstand

‘Koppel het leegstandsvraagstuk aan de broodnodige verduurzaming van gebouwen’. Die oproep doet BrabantAdvies in haar nieuwste advies ‘Blind Spots’. In het document vraagt BrabantAdvies aandacht voor het toenemende aantal leegstaande gebouwen, in een dynamiek die weer gericht is op nieuwbouw. Daarbij is aandacht nodig voor de soms minder zichtbare, en daarmee onderbelichte vormen van leegstand (‘blind spots’): met name het maatschappelijk vastgoed.

Anders dan de economische voorspoed doet vermoeden, blijft het aantal leegstaande gebouwen de komende jaren toenemen. Door ontwikkelingen als digitalisering, krimp en ontgroening, marktwerking in de zorg en de opkomst van de deeleconomie zijn over de gehele linie steeds minder gebouwen nodig. Het gaat daarbij niet alleen om winkels, kantoren en bedrijventerreinen, maar ook om zorgtehuizen, sportvelden, scholen, vakantieparken, kloosters en kerken.

Bovendien is er nog steeds sprake van ‘groeidenken’. Panden worden bijgebouwd zonder gelijktijdig te herbestemmen of slopen. Om toekomstige leegstand te voorkomen en duurzaamheid te bevorderen, is focus nodig op de bestaande voorraad: herstructureren, transformeren en waar nodig de sloophamer hanteren.

BrabantAdvies roept op om het leegstandsvraagstuk te koppelen aan de verduurzaming van de gebouwenvoorraad. Met de energietransitie staan overheden voor de opgave om op grote voet te verduurzamen en energie te besparen. Door de voorraad aan leegstaande gebouwen grondig langs te lopen, kan een afweging gemaakt worden welke panden zich lenen voor de verduurzaming. Daarbij zal ook dienen te worden afgewogen bij welke panden verduurzaming een overbodige ingreep is, aangezien ze geen toekomstperspectief hebben en voor sloop in aanmerking komen. Om dat mogelijk te maken zijn nieuwe instrumenten nodig.

BrabantAdvies richt zich met haar boodschap niet enkel tot de provincie, maar juist ook tot gemeenten. Het onderstreept de uitgangspunten van de provinciale aanpak: het herbestemmen en transformeren van panden geldt als het ‘nieuwe bouwen’ en eigenaren en gemeenten zijn als eerste aan zet om de leegstand aan te pakken.

Klik hier voor het advies ‘Blind spots: onderbelichte vormen van leegstand’.